Türk lirasının hikâyesi
Dolar ve altın kaç liraydı?
1950'de 1 dolar 2 lira 83 kuruştu. Aradan geçen yıllarda lira altı sıfır kaybetti, dolar milyonlarca kat pahalandı. Bir yıl seçin, o yıl dolar ve Cumhuriyet altını kaç liraydı görün; büyük kırılma anlarını grafikte izleyin.
Veriler yükleniyor…
Dolar eskiden kaç liraydı?
Türkiye 1950'lerde sabit kur sistemindeydi: doların resmî karşılığı devlet tarafından belirlenir, yıllarca değişmezdi. 1950'de 2,83 lira olan dolar 1960'ta 9 liraya, 1970'te 15 liraya çıktı. 1980'lerden itibaren kur her gün küçük adımlarla ayarlanmaya başladı ve yüksek enflasyonla birlikte doların karşılığı 1990'ların sonunda yüz binleri geçti. 2001'de kur çapası bırakıldı ve dalgalı kura geçildi; o günden beri kuru piyasa belirliyor. Yukarıdaki tabloda her yılın ortalamasını bulabilirsiniz.
2005'te neden altı sıfır atıldı?
Onlarca yıl süren yüksek enflasyon, liranın rakamlarını gündelik hayatta kullanılamayacak kadar büyütmüştü: 2004'te bir ekmek yüz binlerce, bir araba milyarlarca liraydı. 1 Ocak 2005'te 1.000.000 lira, 1 Yeni Türk Lirası olarak yeniden tanımlandı. 2009'da "Yeni" ibaresi kaldırıldı ve para yeniden Türk lirası adını aldı. Bu sayfadaki grafikte bütün değerler aynı ölçüyle, yani eski lira cinsinden gösterilir; böylece 1950'den bugüne kesintisiz bir çizgi olarak okunabilir.
Altın lirayı nasıl izledi?
Cumhuriyet altınının lira fiyatı, liranın değer kaybını büyük ölçüde izledi. Altının dolar karşılığı ise dünyadaki altın fiyatına bağlı olarak dalgalandı: 1950'de bir Cumhuriyet altını 12 dolar civarındaydı; 1980'de dünya altın fiyatındaki zirveyle birlikte yıllık ortalama 137 dolara çıktı, 2000'lerin başında 60 dolar dolaylarına geriledi, 2011-2012'de 350 doları aştı ve son verilerde 1.000 doların üzerinde. İkinci grafik bu seyri gösterir. Geçmişteki bir tutarın bugün enflasyona, dolara ya da altına göre ne ettiğini paranın erime hesaplayıcısıyla, bugünkü fiyatları piyasa panosunda ve döviz ve altın çeviricisinde görebilirsiniz. Türkiye'nin enflasyonunun dünyadaki yerini dünya enflasyon tarihi sayfasında anlattık.
Kaynak: TCMB Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS). Dolar: TCMB döviz satış kurunun aylık ortalaması. Cumhuriyet altını ve külçe altın: Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası satış fiyatları; 1978 öncesi için yalnızca aralık ayı fiyatı vardır. Tarihî değerler resmî kurlardır, dönemin serbest piyasa fiyatlarından farklı olabilir. Bu sayfa bilgi amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Ana sayfa · Hikâyeler · Asgari ücretin tarihi · Dünya enflasyon tarihi · Döviz ve altın çevirici · Gizlilik ve KVKK · © 2026 Finans Tarihi